شرف الدين على يزدى
مقدمه 51
ظفرنامه ( فارسى )
با توجه به مطالب فوق مشخص مىشود كه او به نوشتههاى پيشين كه همهء اين كتابها به دستور ابراهيم ميرزا براى نگارش كارش فراهم شده است ، توجه داشته است . اما مهمترين كتاب مورد استفادهء شرف الدين على يزدى ، كتاب مورخ سلفش نظام الدين شامى است ، طورى كه ظفرنامه شرف الدين على يزدى صورتى است مشروح و مفصل از ظفرنامهء نظام الدين شامى ؛ شيوه اقتباس در همهجاى يكسان نيست ، گاهى عبارات كلمات و حتى امثال و اشعار و آيات و احاديث را نقل به عبارت كرده و زمانى هم دخل و تصرفهاى فرعى در آنها نموده است ، مثلا به جاى برخى از واژهها معادل يا مترادفشان را به كار برده و يا با حفظ معنى عبارات و كيفيت بيان وقايع با تغيير الفاظ و عبارات به گونههاى ديگر قرينهسازى كرده است . « 1 » مزاياى ظفرنامهء شرف الدين على يزدى نسبت به كتاب شامى يكى در ضبط كامل اسامى است كه به خوبى مىتوان خويشاوندى افراد را شناخت و مزيت ديگر آن ذكر تاريخ روز و ماه و سال رويدادها است و مزيت سوم مشخص نمودن حدود اعلام جغرافيايى است . 4 - م . شيوهء تدوين كتاب شرف الدين على يزدى پس از گردآورى همهء آثار عصر تيمور و اسناد و مدارك مرتبط با آن و پس از مشخص شدن صحت آن شروع به نوشتن اثرش كرده است . او
--> - خواسته بود تا وقايع را طورى ضبط كند كه جنبهء مداهنه و مبالغه پيدا نكند ؛ نظام الدين شامى نيز به اين نكته اشاره دارد كه تيمور از او مىخواهد به هنگام نگارش كتاب « . . . از حليهء تكلّف و پيرايهء تصلّف مصون و محروس باشد و از شيوهء سخنآرايى و نقشپيرايى محيّى و محفوظ ماند ، چه كتبى كه بر آن منوال پرداختهاند و بهشيوهء تشبيه و استعارات آراسته ، مقصود در ميان فوت مىشود . . . » ظفرنامه ( شامى ) ، ص 11 . ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر از موارد اشتراك عبارات و مفاهيم دو كتاب و نيز اختلافات ضبط لغات تركى و مغولى و اعلام كتاب ؛ ر ك به : « سنجش و تطبيق دو ظفرنامه » ، صص 435 - 457 .